Nieuwe stolpersteine in Zwolle onthuld

Kleine gouden struikelstenen met de namen van slachtoffers van het Duitse bewind. Wie in Zwolle naar de grond kijkt, komt ze steeds vaker tegen. Vrijdagmiddag onthulde Zwolle 28 nieuwe ‘stolpersteine’. Want: ‘een mens is pas vergeten, wanneer je zijn naam bent vergeten’

,,Een mini-begrafenis, zo zie ik het.” Annelies Levison staat buiten het het zonnetje aan de Jufferenwal, voor haar voeten liggen vijf glimmende, nieuwe stolpersteine. Vlak voor haar deur zullen deze ‘struikelsteentjes’, in de straat verankerde, goudkleurige gedenkstenen voor mensen die in de oorlog werden omgebracht door de onderdrukker, zo worden onthuld. ,,Deze mensen hebben nooit een uitvaart gehad. Zo sta je toch stil bij hun dood.”

28 goudkleurige stenen onthulde Zwolle vrijdagmiddag, waaronder deze vijf aan de Jufferenwal. Ook aan het Aplein, de Roggenstraat, de Steenstraat en de Waterstraat zijn vandaag struikelstenen onthuld. Burgemeester Peter Snijders was aanwezig. In totaal moeten er 454 stenen, ter ere van evenveel personen, in Zwolle komen te liggen. Allemaal slachtoffers van het Duitse bewind. De stolpersteine komen te liggen op het laatste woonadres van de overledenen.

Aan de Jufferenwal nummer 34, in een huis dat niet meer bestaat, woonden het koppel Abraham Meijer en Hanna Meijer-Duka, hun zoon Salomon, hun pleegzoon Fredericus Diesbergen, en een vluchtelinge uit Duitsland: Karoline Simon-Lichtenstein. ,,Ze zijn afgevoerd, gearresteerd, en zijn via Westerbork afgevoerd naar het oosten. Om vermoord te worden”, vertelt spreekt Jaap Hagedoorn, voorzitter Stichting Zwolse Stolpersteine, de toeschouwers toe.

De stenen eren niet alleen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, maar zijn ook ter waarschuwing, benadrukt Hagedoorn. ,,Om onszelf te realiseren wat er gebeurd is, dat het kwaad niet alleen iets is wat ons overkomt, maar dat we dat ook in ons dragen.”
Jaap Hagedoorn spreekt de belangstellenden toe.

Zelf op onderzoek uitgegaan

Nadat de stenen officieel zijn onthuld, stapt Jeanne Hoetelmans voorzichtig naar voren en legt witte bloemen bij de stolpersteine. ,,Mijn moeder was de Limburgse pleegmoeder van Fredericus”, vertelt ze. ,,Zij heeft voor hem gezorgd voordat hij in Zwolle, bij de familie Meijer, terechtkwam. Daar heeft ze nooit iets over verteld, maar ik ben zelf op onderzoek uitgegaan na haar dood.”

En zo stuitte ze op een foto van haar moeder samen met Fredericus. ,,Die heb ik op internet gezet, en zo is het balletje gaan rollen. Stichting Zwolse Stolpersteine kwam die foto tegen en heeft contact met mij gezocht.” En zo kon het leven van Abraham, Hanna en Salomon Meijer, Fredericus Diesbergen en Karoline Simon-Lichtenstein steeds een stukje verder ingekleurd worden. Hoetelmans benadrukt dat ze het ‘erg mooi’ vindt dat de stenen er nu liggen.

‘Goed dat ze er liggen’

Dat beaamt Levison, nadat de stoet aan mensen weer is vertrokken. ,,Heel goed dat ze hier nu liggen.” Ze heeft zelf ook een persoonlijke band met de struikelstenen: familieleden kwamen om tijdens de oorlog. ,,Daarom zijn in Rotterdam een poosje geleden voor mijn familie stenen neergelegd. Ik merkte dat ik het fijn vond dat er nog even stil bij werd gestaan.”

Want, zoals de Duitse initiatiefnemer van de Stolpersteine Gunter Demnig uit de Talmud citeerde: ‘Een mens is pas vergeten, wanneer zijn naam is vergeten.’

Prev De ambachtelijke palingrokerij
Next Nog steeds unieke sfeer bij voetballend Windesheim

Comments are closed.

NO COPY !